Khẩu hiệu nhiệm kỳ 2017-2022
Tài liệu học tập NQ Đại hội XI (giữa)

Hình mẫu thanh niên dưới góc nhìn tâm lý học

Đăng lúc: Chủ nhật - 03/02/2013 09:40 - Người đăng bài viết: Vương Ngọc Ninh
Trong suốt chiều dài lịch sử, thanh niên luôn có một vị trí hết sức quan trọng đối với công cuộc giữ nước và dựng nước. Xã hội và lịch sử luôn đề cao vai trò của thanh niên vàngược lại, thanh niên cũng đã thể hiện được mình, có những đóng góp to lớn, góp phần bảo vệ, xây dựng và phát triển đất nước.

 
Chia sẻ, gần gũi với nhân dân là cách để mỗi bạn trẻ vun đắp tình yêu thương trong
bản thân mình.
 
 
Sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã khẳng định vai trò của thanh niên “Nước nhà thịnh hay suy, yếu hay mạnh, một phần lớn là do các thanh niên”. Ngay trong Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XI cũng đã khẳng định “Khuyến khích, cổ vũ thanh niên nuôi dưỡng ước mơ, hoài bão lớn, xung kích, sáng tạo, làm chủ khoa học, công nghệ hiện đại. Hình thành lớp thanh niên ưu tú trên mọi lĩnh vực, kế tục trung thành và xuất sắc sự nghiệp cách mạng của Đảng, của dân tộc, góp phần quan trọng vào sự nghiệp đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam XHCN”. 
 
Để xứng đáng với niềm tin của Hồ Chủ tịch, của Đảng, thanh niên Việt Nam ngày nay cần phải không ngừng rèn luyện, học tập, tu dưỡng đạo đức, trau đồi kiến thức và trui rèn bản lĩnh chính trị để xứng đáng là thanh niên thế hệ Hồ Chí Minh, góp phần đưa nước ta lên một tầm cao mới trên chính trường quốc tế. Tuy nhiên, vấn đề đặt ra là làm thế nào để xây dựng được một thế hệ thanh niên “vừa hồng vừa chuyên”? Trách nhiệm đó thuộc về ai? Gia đình, nhà trường, xã hội hay tổ chức Đoàn thanh niên cộng sản Hồ Chí Minh hoặc trách nhiệm của bản thân thanh niên? Đặc biệt, đâu là hình mẫu thanh niên Việt Nam hiện đại để mọi thanh niên có thể phấn đấu noi theo? 
 
Dước góc nhìn tâm lý học, hình mẫu thanh niên chính là nhân cách của thanh niên. Việc xây dựng hình mẫu thanh niên cũng có nghĩa là phác thảo ra một chân dung nhân cách thanh niên Việt Nam để làm cơ sở định hướng cho công tác giáo dục nhân cách thanh niên. Để làm được điều này, trước hết, cần tìm hiểu qua về khái niệm nhân cách trong Tâm lý học.
 
Theo quan điểm của Tâm lý lọc hoạt động, “nhân cách là là tổ hợp những đặc điểm, những thuộc tính tâm lý của cá nhân quy định bản sắc và giá trị xã hội của con người”. Hiểu một cách đơn giản, nhân cách chính là những đặc điểm quy định con người như là một thành viên của xã hội, nói lên bộ mặt tâm lý xã hội, giá trị và cốt cách làm người của mỗi cá nhân. 
 
 
Chiến sĩ Tiếp sức mùa thi hướng dẫn thí sinh tìm đường
 
Nếu coi cấu trúc nhân cách bao gồm hai mặt thống nhất với nhau là đức và tài hay còn gọi là phẩm chất và năng lực thì thanh niên Việt Nam hiện nay cần phải đạt được những tiêu chí sau:
 
Thứ nhất, về phẩm chất (đức):
 
- Thanh niên cần có thế giới quan khoa học, biện chứng theo chủ nghĩa Mác - Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh. 
 
- Có lý tưởng cao đẹp để theo đuổi, để phấn đấu. Lý tưởng đó có thể là để khẳng định bản thân nhưng không được đi ngược lại với lợi ích chung của cộng đồng. Khác với trước đây, khi đất nước còn chiến tranh, lý tưởng của thanh niên là một đất nước hòa bình, độc lập thì lý tưởng của thanh niên ngày nay có thể là một doanh nhân thành đạt, một nhà lãnh đạo, một ngôi sao,… Nghe có vẻ như lý tưởng thanh niên trong cuộc sống hiện đại dường như mang nặng yếu tố cá nhân nhưng thực chất thì không hoàn toàn như vậy. Giới trẻ ngày nay thực tế hơn trước và họ cho rằng chỉ khi nào cá nhân tốt thì mới có thể đóng góp tích cực cho xã hội. Tuy nhiên, một hiện tượng rất đáng được quan tâm là hiện nay, một bộ phận thanh niên sống không có hoài bão, không có lý tưởng nên rơi vào tình trạng “sống nay biết nay, sống mai biết mai”, không có ý chí phấn đấu và tinh thần cầu tiến. 
 
- Thanh niên cần phải có lập trường chính trị vững vàng. Các bạn phải ý thức và ra sức bảo vệ chế độ xã hội chủ nghĩa mà đất nước ta, nhân dân ta đã và đang xây dựng. 
 
- Thanh niên phải phải có phẩm chất trung thực, thẳng thắn, dám nghĩ dám làm, mạnh dạn đấu tranh với những biểu hiện, hành vi sai trái trong xã hội.
 
- Thanh niên phải là người tự tin nhưng khiêm tốn, ham học hỏi.
 
- Thanh niên phải có ý thức tổ chức kỷ luật cao, tự giác, nghiêm chỉnh chấp hành pháp luật. 
 
- Thanh niên phải thể hiện tác phong thanh lịch, nhanh nhẹn trong ứng xử. 
 
 
 
Thứ hai, về năng lực:  
 
- Thanh niên cần phải rèn cho mình khả năng thích ứng, hòa nhập và linh hoạt trong mọi môi trường. Để làm được điều này, các bạn trẻ phải không ngừng học tập thông qua sách vở, đặc biệt là qua thực tiễn để từng bước trưởng thành.
 
- Thanh niên cần có năng lực sáng tạo trong công việc, trong cuộc sống để làm phong phú cuộc sống, nâng cao chất lượng công việc và tạo sự đột phá trong các lĩnh vực đời sống xã hội. 
 
- Thanh niên phải có năng lực chuyên môn để đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ công việc. 
 
- Thanh niên phải rèn luyện cho mình năng lực giao tiếp và khả năng tạo lập các mối quan hệ xã hội.
 
- Thanh niên hiện nay không thể thiếu được năng lực ngoại ngữ để có thể mở rộng phạm vi giao tiếp, tăng cường khả năng học hỏi, hội nhập. 
 
- Một năng lực hết sức quan trọng đối với giới trẻ hiện nay đó là các kỹ năng mềm. Có rất nhiều loại kỹ năng mềm khác nhau nhưng thanh niên cần phải tăng cường rèn luyện một số kỹ năng mềm cơ bản như kỹ năng tự đánh giá, kỹ năng hoạch định mục tiêu cuộc đời, kỹ năng tự học, kỹ năng giao tiếp,… 
 
Như vậy, có thể thấy rằng nhân cách thanh niên Việt Nam hiện nay bao gồm cả những nét nhân cách của người Việt Nam trong quá khứ nhưng phải mang tính hiện đại, tính thời cuộc. Đây quả là trọng trách to lớn đối với thanh niên và cũng là trách nhiệm của tổ chức Đoàn TNCS Hồ Chí Minh. Dẫu biết rằng bản thân thanh niên đóng vai trò quyết định; gia đình, xã hội đóng vai trò quan trọng trong quá trình hình thành và phát triển nhân cách nhưng tổ chức Đoàn cũng không thể đứng ngoài cuộc. 
 
Ý thức được vai trò của tổ chức Đoàn, khi còn sinh thời, Hồ Chí Minh đặc biệt coi trọng củng cố, phát triển Đoàn và tổ chức phong trào thanh niên. Người chỉ rõ:“Phải củng cố tổ chức của Đoàn. Phải đoàn kết nội bộ chặt chẽ, và phải đoàn kết rộng rãi với các tầng lớp thanh niên”; “Cần phát triển Đoàn hơn nữa, nhưng phải chọn lọc cẩn thận, trọng chất lượng hơn số lượng”.
 
Người cũng đã chỉ rõ phương pháp công tác, phương pháp vận động thanh niên của Đoàn, đó là: “Thi đua là một cách rất tốt, rất thiết thực để làm cho mọi người tiến bộ” nhưng “Thi đua phải lâu dài và rộng khắp”.Đối với các phong trào thì “Phong trào cần phải liên tục và có nội dung thiết thực. Không nên chỉ có hình thức, càng không nên “đầu voi đuôi chuột”.
 
Thiết nghĩ, hiện nay tổ chức Đoàn TNCS Hồ Chí Minh đã có rất nhiều hoạt động thiết thực để giáo dục nhân cách cho đoàn viên, thanh niên. Đã có nhiều phong trào thu hút đông đảo đoàn viên, thanh niên tham gia. Thông qua đó, đã góp phần bồi dưỡng nên thế hệ thanh niên có bản lĩnh, có hoài bão và năng động, sáng tạo. Tuy nhiên, so với yêu cầu bồi dưỡng, giáo dục nhân cách thanh niên trong thực tiễn thì đòi hỏi tổ chức Đoàn phải nỗ lực nhiều hơn nữa, đổi mới nhiều hơn nữa mà khâu tiên quyết là đội ngũ Cán bộ Đoàn. Đoàn cần có những khảo sát, nghiên cứu để phác họa nên hình mẫu thanh niên Việt Nam thời hiện đại để làm cơ sở cho công tác giáo dục. Đồng thời, đầu tư mạnh mẽ hơn nữa cho công tác cán bộ Đoàn bởi vì chỉ có dùng nhân cách để giáo dục nhân cách thì mới đạt hiệu quả cao nhất. Đó vừa là yêu cầu cấp bách cũng vừa là thực hiện theo lời căn dặn của Hồ Chủ tịch đối với cán bộ Đoàn “Cần phải đi sâu vào đời sống, hiểu rõ tâm lý của các lớp thanh niên và giúp đỡ họ giải quyết các vấn đề một cách thiết thực”.
 
Th.S BÙI HỒNG QUÂN
Sở Lao động - Thương binh và Xã hội Tp. Hồ Chí Minh
Từ khóa:

thanh niên

Đánh giá bài viết
Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá
Click để đánh giá bài viết